Een tour langs inspirerende scholen

Peter van LoonNieuwsLeave a Comment

Als onderdeel van de prijsvraag ‘School voor de toekomst’ van de Gemeente Rotterdam vond in november een inspiratietour door Nederland plaats. Samen met de vijf andere winnaars bezocht onze collega Peter van Loon een aantal inspirerende scholen. De ideeën en visies die tijdens deze tour zijn opgedaan zullen mede de basis vormen voor de ontwikkeling van de School voor de Toekomst in Rotterdam. Peter maakte het volgende verslag.

De eerste dag voerde de tour ons naar het DOE (Democratisch Onderwijs Eindhoven) in Veldhoven. Een kleine school met ruim 80 leerlingen, variërend in leeftijd van 4 tot 17 jaar. De leerlingen werken hier vanuit de eigen verantwoordelijkheid en geven zelf aan wat en hoe ze willen leren. Leren door doen en de verbinding tussen binnen en buiten staan centraal. De leerlingen geven desgevraagd aan te willen ‘ontscholen’, ofwel meer buiten school leren. Tegelijkertijd willen ze ook een vast honk waar ze rust en geborgenheid vinden om van hun leercoach (leerkracht) instructie te krijgen en/of te ontmoeten. Het schoolgebouw kent geen grote leerpleinen. Wel functionele ruimten en een grote tuin met een heuse kinderboerderij.

De tweede school, het REA College Eindhoven, wordt gekenmerkt door een prikkelarme omgeving. Hier werken leerlingen met een specifieke leerbehoefte. De school is een ontmoetingsplek waar de leerlingen worden gecoacht op werkvaardigheden en algemene vaardigheden. Het leren van een beroep vindt plaats op stageplekken in bedrijven.

Obs. West in Capelle aan den IJssel

Obs. West in Capelle aan den IJssel stond op het programma van de tweede dag. Deze school biedt kinderen een rijke omgeving, waarin ze zelf ontdekkend leren. Veel uitgangspunten en ideeën van de Klas voor de Toekomst worden hier toegepast. De school daagt kinderen uit, is inspirerend en motiverend, zet aan tot creativiteit en denken in oplossingen. Daarnaast is er veel aandacht voor techniek, Adventure learning (leren door doen) en coöperatief leren (leren van elkaar). Het schoolgebouw heeft een schuifpui in de gevel, waardoor letterlijk binnen en buiten met elkaar zijn verbonden. En in de klaslokalen staan hoge tafels, zodat de leerlingen niet alleen zittend, maar ook staand kunnen werken.

Het Christelijk Lyceum in Veenendaal hebben we in de middag bezocht. Binnen de beperkte mogelijkheden van een bestaand en gedateerd gebouw worden hier vakken bij elkaar gebracht in leergebieden. Zo ontstaan er nieuwe verbindingen en verrassende leergebieden. Daarvoor maken de docenten wel eigen lesmateriaal en opdrachten. Ook hier staan leren door onderzoek en zelf ontdekken centraal.

Peter van Loon bij Laterna Magica in Amsterdam

Op de derde dag stond Amsterdam op het programma, waar we als eerste langsgingen bij Laterna Magica. Een school voor kinderen van 0 tot 12 jaar, organisatorisch opgedeeld in drie aparte units. Het onderwijsaanbod wordt aangeboden via drie leerroutes:

  1. Authentiek leren. Dit is betekenisvol en praktisch leren, waarbij gebruik gemaakt wordt van kernconcepten.
  2. Ontdekhoeken met verschillende functies.
  3. Clubs, waar leerlingen reken- en taallessen volgen.

De ouders worden sterk betrokken bij het leren. Samen met de school worden de leerresultaten gevolgd en afspraken gemaakt. De leerlingen organiseren ook zelf het onderwijsaanbod door het bieden van workshops over bepaalde onderwerpen. Er heerst een heel prettige sfeer op het Laterna Magica en de kinderen zijn op allerlei manieren aan het leren. Zowel binnen als buiten de school, waar het een hele leuke en interessante “avontuurlijk-leren tuin” heeft, met veel dieren. Kortom, een mooie school met heel tevreden kinderen en zeer betrokken personeel.

Als afsluiting van de derde tourdag hebben we het IJburg College bezocht. Hier hebben we met name gekeken naar het gebouw, dat gekenmerkt wordt door veel glas, licht, witte muren en grote, ruime lokalen, die opgedeeld zijn in aparte afdelingen of zogenaamde “huizen”. Elk “huis” heeft een aantal lokalen rond een ruim opgezet leerplein. De werkstukken van de kinderen zorgen voor de decoratie.

De aula/ontmoetingsruimte van het Agora in Roermond

Als laatste hebben we op dinsdag 20 november kennisgemaakt met het Agora onderwijs in Roermond. Een nieuw schoolconcept met bijpassend gebouw. De school is in het gebouw opgedeeld in verschillende afdelingen. Zo heeft elk kind een eigen werkplek ingericht in de eigen afdeling, met ruimte voor eigen ideeën, materialen en voorwerpen. Daarnaast zijn er lokalen en ruimtes met verschillende functionaliteiten waar de kinderen naar toe kunnen gaan. Met een aula/ontmoetingsruimte die spreekt tot de verbeelding, flexibele wanden en toepassing van kleuren, die zorgen voor een goede uitstraling en goede sfeer. Een prachtig schoolconcept waarin de coach vertrouwen heeft in alle kinderen en de kinderen inspireert en liefdevol begeleidt.

Conclusie
Uit de gesprekken met de leerlingen van deze scholen kwam naar voren dat ze vooral geborgenheid, veiligheid en gezelligheid willen in het schoolgebouw. De school wordt gemaakt door de leerlingen en leerkrachten. Het schoolgebouw, de inrichting van de school, het bieden van ruimte en de schoolomgeving dragen bij aan het welbevinden van leerlingen en zorgen voor een positieve gedragsverandering.

Gebouwd voor de Toekomst en De School voor de Toekomst vragen om een ander denkkader. Het betekent dat er nieuwe vormen van leren aangeboden gaan worden. Dat heeft tot gevolg dat er behoefte komt aan andere vormen van begeleiding van leerlingen. Gepersonaliseerd leren vraagt om een ander type leerkrachten, en dus ook een andere manier van opleiden en trainen van toekomstige leerkrachten en omscholen van het huidige bestand. Het heeft ook gevolgen voor de bedrijfsvoering. Er ontstaat een ander onderwijssysteem met aangepaste regelgeving.

E.e.a. vraagt ook om een daarop aangepast schoolgebouw waarin leerlingen kunnen leren en zich kunnen ontwikkelen. Met ruimte voor ontmoeting en geborgenheid, ruimte voor ontdekkend leren, coöperatief leren, ruimte voor leren door doen, bewegend leren en leren buiten de school. Het spannende hiervan is dat er niet één concept van De School voor de Toekomst bestaat.  Afhankelijk van het dorp, de wijk of de stad zal het iedere keer weer anders worden ingevuld. Maar wel met de hiervoor beschreven uitgangspunten die, afhankelijk van de omgeving en de plaatselijke behoefte, worden vertaald in een schoolgebouw met een schoolinfrastructuur met functionele ruimten.

De voorbeelden zijn er. Nu met z’n allen durf en lef tonen door het ook mogelijk te maken en gewoon te doen. Scholen van Morgen heeft alles in huis om gemeenten en schoolbesturen hierbij te helpen en uw School voor de Toekomst te bouwen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *